Casino

Een Casino is van oudsher een speelhuis. Naar alle waarschijnlijkheid is de geschiedenis van het casino doorheen de tijd altijd verbonden geweest aan muziek en entertainment. In de tijd van Frans Liszt waren er al casino’s als ontmoetingsplaats voor de adel. Dansen, muziekacademies en theatervoorstellingen stonden centraal. Lees hier op Patience.be alles over de geschiedenis van Casino’s.

Beroemde Casino’s

Een vermaard casino in Italië was The Society of the Casino dei Nobili, het eerste casino in Bologna dat dateert uit 1765. Het casino was gevestigd in het Rossi Paleis en moest in 1796 sluiten: men was het er niet mee eens dat er enkel edelen werden toegelaten. 

Vervolgens werd een nieuw casino gebouwd met de naam Civic Casino in Palazzo Panzacchi. Deze keer stond de integratie tussen de nobelen en de bourgeois hoog in het vaandel en werden beide bevolkingsgroepen toegelaten. Muziek en entertainment waren nog steeds het belangrijkste. 

Later in de 18de eeuw werden casino’s ook locaties voor politieke en sociale evenementen die men wilde opleuken met muziek en entertainment. Lees hier verder over de erfenis van deze Casino Society en het bijbehorende museum. 

Casino Entertainment

In de hoedanigheid als entertainment locatie voor vertier heeft het casino allerlei bezettingen en misstanden overleefd want in de 19de eeuw zien we nog steeds dezelfde casino hoedanigheid terug keren.

Een belangrijke aanwijzing is het onderstaande programmaboekje anno 15-01-1838. Het bevat de festiviteiten naar aanleiding van de kroning van Keizer Ferdinand I in Milaan.


 


In dit programmablaadje staat een feest met 4000 genodigden in “Al Casino della Nobile Società”. 

In 1838 volgt het veelbesproken relaas tussen Nicolo Paganini de virtuoos en Emile Giradin de letterkundige: Een virtuoos op zoek naar een casino avontuur en een museum letterkundige recht tegenover elkaar. Aan dit mislukte Casino Paganini avontuur is een uitgebreid artikel gewijd in de Surinaamsche Courant van 18 Juli 1838. 

Van Speelhuis naar Casino

In bovenstaand artikel proeven we een kentering tussen speelhuizen en casinos in Frankrijk. Op zijn minst interessant is de verwijzing dat speelhuizen dicht moesten. Er was dus werkelijk een verschil tussen speelhuizen en casinos en het lijkt erop dat hier een (eerste) poging werd gedaan om een casino de invulling van een speelhuis te geven.


Paganini Casio

Legaal Casino

Een concreet voorbeeld van een verbod op gokken terwijl er toch casinos waren, vinden we in Hongarije met het Csallóköz Szerdahelyi Casino anno 1860. Later in de 19de eeuw zien we ook in Oostenrijk dat er op het hoogste niveau werd gebruik gemaakt van casino’s als ontmoetingsplaats. Een heel belangrijke memorabele activiteit was de uiteenzetting van het verdrag inzake huwelijk conform de Code Napoleon. Dit werd op 27 November 1880 afgesloten in het Casino des Wiener Cottage Verein. 

Casino Spellen 

Eén van de allereerste spellen die in een casino werden gespeeld is het schaakspel. In het Schach-jahrbuch 1892-1893 wordt meerdere malen de vermelding gemaakt van een casino als oefenlocatie voor bepaalde schaakverenigingen of als wedstrijd locatie voor schaken. De volgende afbeelding uit 1890 schetst de sfeer van een casino in die tijd.


Casino 19de eeuw

Legale Casinospellen Frankrijk

Doorheen de tijd is er altijd een haat liefde verhouding geweest met gokspellen. Het al dan niet legaliseren van gokspellen als legale casinospellen is altijd onderdeel van legislatuur geweest door de eeuwen heen. InFrankrijk bijvoorbeeld hebben de Koningshuizen een belangrijke rol gespeeld in de wetgeving omtrent de Jeux de Hasard.

  • 1254: Verbod gokspellen Saint Louis 
  • 1319: Eveneens verbod door Karel IV
  • 1369: Prolongatie verbod door Karel V
  • 1539: Francois I was een pionier voor de legale organisatie van een loterij in Frankrijk. Hij wilde de exploitatie van de loterij uitbesteden aan een bedrijf in ruil voor een flinke bijdrage aan de schatkist. Helaas werkte het Parlement niet mee en kozen voor de gedachtengang van de heersende Kerk. 
  • 1560: Gokspellen nog steeds illegaal door Karel IX
  • 1577: Illegale gokspellen strafbaar door Henri III

Casinospellen Engeland

In de 17de en 18de eeuw werd zowat elke poging van de (Europese) Koningshuizen om gokken te legaliseren in de kiem werd gesmoord door de Kerk. Mede door gebrek aan geld zien we in de loop van de 18de alsnog gedoogbeleid ontstaan. Lees in het boek Le rétablissement des jeux publics en France / (Signé : Ernest Feydeau) Feydeau, Ernest (1821-1873) alles over de geschiedenis van de gokspellen in Frankrijk. In Engeland werd pas in 1716 de eerste Loterij werd opgezet om de staatskas te spekken: Er was geld nodig om de grenzen te beschermen.

Casinos en Welvaart

Hoewel de Kerk altijd anders heeft gepromoot, betekende de komst van casinos niet altijd verderf. Casinos waren van belang voor de economie, denk bijvoorbeeld aan werkgelegenheid en kansen voor andere zelfstandigen zoals Hoteliers die zich liefst naast een casino vestigden. Voor wie een idee wil krijgen hoe casino life anno 19de eeuw is geëvolueerd, is volgend boek een aanrader: Fair Italy, the Riviera and Monte Carlo : comprising a tour through North and South Italy and Sicily, with a short account of Malta / by W. Cope Devereux,…, 1884 Devereux, William Cope (18..-18..?).

Mentone, says M. Planchut, which is the nearest resort to Monte Carlo, is neither rich, populous, nor luxurious. While there has been a surprising increase in the population of Ems, Wiesbaden, and Hombourg since the abolition of their tables, the population of Mentone has scarcely increased by two thousand souls since its annexation by France. Mentone will not be possible as a winter residence for invalids until the tables have disappeared from the littoral.’ Nice also suffers, says this caustic French censor, from its proximity to Monte Carlo. Unfortunately, people play at the Masséna and Mediterranean clubs in Nice as much as at Monaco. The passion for gambling has per meated ail ranks of society at Nice, until it has infected the very tradespeople has even descended to the humblest poor of its port Walk round the town on a fête day, and you will see in the old quarters, upon the quays, and in the open air, roulette tables in full swing.’ The Masséna Club, anxious to detain wealthy strangers at Nice, and to keep them away from Monaco, finds its gambling-rooms too small, and is extending its accommodation. The result is that the owners of the lovely villas, the luxurious hôtels, and the abounding apartments at Nice, Cannes, and many other similar resorts are bitterly complaining of a want of tenants and guests. Prudent fathers of families are naturally slow to take young sons to a city where play rules supreme, and from which Monte Carlo is accessible by trains which never cease running. Still less do they care to expose their daughters to mingling with that crowd of questionable females, coming from ail parts of the world, and constituting what M. Planchut calls the ‘monde interlope,’ which assembles every winter at Monte Carlo and Nice. The inévitable consequence is that ‘the value of land increases in proportion to its distance from the Principality of Monaco.’

Synoniemen doorheen de Tijd

  • Frankrijk: Maison de jeu, Circle.
  • Monte Carlo: Gambling Saloon
  • Suriname: Speelhuis
  • Engeland: Gambling House, Gambling Club
  • Duitsland: Kursaal (Kur + Saal)

Wist je dat

  • Het Monte Carlo Casino begin 20 ste eeuw al een eigen orkest had? Lees het hier
  • De casinos van Boulogne, Dieppe, Etretat, Royan, Arcachon, Biarritz, Vichy, Bagnères-de-Bigorre, Rimini en Oostende de maatstaf waren in 1864 voor het nieuw op te richten Casino van Nice? De details staan in de synthese La nécessité d’un casino à Nice, door Amat, Léopold (1814-1872).